شعرای آذربایجان

آذربایجان از گذشته های دور تاکنون سرزمین هنر ، شعر و موسیقی بوده است و در این مسیر شاعران بزرگی را تقدیم تاریخ نموده است،شاعران گذشته این خطه ازچنان هوش وقابلیتی برخوردار بوده اند که علاوه براشعار آذربایجانی اشعار فارسی و حتی عربی نیز سروده اند.«شاعران آذربایجان که به زبانهای ترکی آذربایجانی و دیگر زبانها شعر سروده اند 171 نفر بودند که 16 نفر در اردوباد ، 6 نفر در باکو ، یک نفر در برده ، 6 نفر در بیلقان ، 47 نفر در شیروان ، 59 نفر در قره باغ ، 36 نفر در گنجه و 4 نفر در نخجوان می زیستند. شعرایی همچون نسیمی و فضولی که به سه زبان فارسی ، ترکی و عربی تسلط کامل داشتند و به هر سه زبان شعر سروده اند. نظامی گنجوی ،خورشید بانو ناتوان و دیگر شعرای شیروان و گنجه و نخجوان و دهها شاعر متفکر جمهوری آذربایجان میراث گرانبهایی در قلمرو شعر و ادب از آنان بر جای مانده است. ما باید این میراث ادبی کهن و افتخار آمیز را پاس بداریم. اینها ستارگان درخشان علم و ادب آذربایجان میباشند که به تمام بشریت تعلق دارند». 

ادامه مطلب

تورک لرین ادبیات متن لری:

 آلتینجی یوز ایلدن اعتیبارن،تورک دیل و تورک ادبیاتی نین یازیلی اثرلرینه ال تاپیلدیغدان صونرا،بو ایلک اورنک لرین یئنی سی«یئنی سو»دره سیندن اولان مزار داشلاری اوستونده قیسسا یازیلاردیر.دوردونجو یوز ایلده، تورکلر طرفیندن ایجاد ائدیلن بو الیفبالار ایله یازیلمیش اولان یازیلار، سگگیزینجی یوز ایلده میدانا گئلن"اورخون"یازیلاریندا گورؤنمک ده دیر. سگگیز ینجی ایلده،دیل و یازی و هم ادبی اوصاف باخیمیندان اولان الیفبا، دوردونجو یوز ایلین اینکیشاف تاپمیش الیفباسی دیر.اورخون چایی یاخینیندا بللی اولدوغو اوچون بو آد ایله تانینان یازیلار گؤگ تورک لر یعنی شرق«دوغو»تورکلری طرفیندن تیکیلن داش یازیلار اوزه رینده کی یازیلاردیر.

بو بولگه ده بو نؤع دان داش یازیلاری«آنیتلار»و باشقا یازی لارین بللی اولدوغو اوچون اون اوچونجو یوز ایلدن یاشایان،تاریخچی جیوئینی جهانگشا آدلی کیتابیندا بیلدیرمیش دیر، اون دوققوزونجو یوز ایل صونلاریندا مؤختلیف اوروپالی عالم و بیلیجیلر بونلار ایله مشغول اولموشلار و دانمارکالی تومسون «Tomson»1922 ایلینده،نسبتا مؤستند اولان ترجمه لرینی یایینلامیش دیر.بو یازیلاردا گوگ تورک لر«GökTürklər » طرفیندن ایشله نیلن میلٌی الیفبا،یازیلمیش کلمه لر، مانعین آنیتلار اوزه رینده تاپیلان چین جه(Çincə ) مقابله لری نین یاردیمی ایله تطبیق ائدیلیب اوخونموش دور. متن لری ان اؤنملیلری«تون یوقوق» و «گول تیکان»هابئله «بیلگه خاقان»آنیتلاری اوزه رینده یازیلاردیر.

تقریباً 725 ایلینده تیکیلن تون یوقوق آنیتی نینیازیتی بیلگه خاقانین وزیری و قاین آتاسی یوقوق آغزیندان یازیلمیش دیر.متن ده گئچن بدله یازیلمیش دیر،«من تون یوقوق،بیلگه ائلینه بیعت ائتدیم»بوجؤمله لر ذاتن تون یوقوق طرفیندن حاضیرلانمیش و اونون اولوموندن اؤنجه یازیلمیش اولدوغون گوسته ریر، بو حالا گؤره تون یوقوق تورک ادبیاتی نین آدی بللی،ایلک یازاری دیر.بو یازی بؤیله باشلاماقدادیر:«من،تون یوقوق اؤزوم تاپقاچ ائلینه قیلیندیم،تو  بودون(خلقین)تاپقاچ گورور ایدی».چین،اوروپا،روسیه و آفریقا یازان لاری نین باخیمیندان باشقا،بیر قیسم کیتابلارواردیر کی تورک میلتینی حضرت نوح اولادی بیله رک اوچون شجره لر گوسته ریب لر و بورادا اونلارین یازدیقلاری چوخ قیسسا اولاراق بونلاردیر.

حضرت نوح اوغلو یافث بیر چولو سئودیگی اوچون اورادا یورت سالیب حؤکومت ائله دی یافث ین اوغلو،آلنجاخان آتاسینین یئرینده اوتوردو."آنجاخان"ین اوغلو، تورک خان، بویوک بیر امپراطور قوروپ کی تورک لرین نسبتی اونادیر.تورک خان ین اوغلو، آلینجه خان کی ایکی اوغلو اولدو کی بیری نین آدی مغول و او بیری نین آدین تاتار قویدو و چون قوجالیغی یاخینلاشمیش دی،اوز بویوک تورک امپراطور اولکه لرین اونلارین اورتاسیندا یاری بولدو، آنجاق تورک امپراطورونون متحد و بیر قالاجاغین اونلارا تاپشیردی و بو ایکی اوغول گله جکده تورک میلٌت لری نین قوروجوسو اولدولار.